“నేను కర్తను కాదు — పరమాత్మ చేతిలో పరికరమే”(“నిమిత్తమాత్రం భవ సవ్యసాచిన్” )#భగవద్గీత 46 వ రోజు ప్రవచనం

“నేను కర్తను కాదు — పరమాత్మ చేతిలో పరికరమే”(“నిమిత్తమాత్రం భవ సవ్యసాచిన్” )#భగవద్గీత 46 వ రోజు ప్రవచనం 

🕉 కృష్ణార్జున సంభాషణ — కాలస్వరూప ప్రకటన

అర్జునుడు:

కృష్ణా! ఈ ఉగ్రరూపంలో నీవెవరు?

మూడు లోకాలు భయపడుతున్నాయి.

నీ తత్వం నాకు బోధపడటం లేదు.

దయచేసి చెప్పు — నీ అసలు స్వరూపం ఏమిటి?

శ్రీకృష్ణుడు:

అర్జునా!

భగవంతుడి తత్వం భగవంతుడే చెప్పాలి.

పరిపూర్ణాన్ని అపరిపూర్ణ బుద్ధి గ్రహించలేదు.

అందుకే విను —

నేనే కాలస్వరూపుడిని.

అర్జునుడు:

కాలమా?

నీవు కృష్ణుడివి కాదా?

శ్రీకృష్ణుడు:

కృష్ణరూపం నా ఒక వ్యక్త రూపం మాత్రమే.

కాని నా అసలు తత్వం —

సృష్టిని నడిపించే కాలం, కర్మను పరిపక్వం చేసే శక్తి, లోకక్షయకారి మహాశక్తి.

నేనే కాలం;

నేనే సృష్టిని వెలికితీస్తాను,

నేనే దాన్ని ఉపసంహరిస్తాను.

అర్జునుడు:

అయితే ఈ యుద్ధం?

ఈ యోధుల మరణం?

నేను చంపాలా? వద్దా?

శ్రీకృష్ణుడు:

అర్జునా!

నీవు ఎవ్వరినీ చంపడం లేదు.

నేను సంకల్పించిన క్షణమే

ఇవన్నీ నా చేతిలో ఇప్పటికే నిహతులే.

“మయైవైతే నిహతాః పూర్వమేవ”

నీవు కేవలం

నిమిత్తమాత్రుడివి.

అర్జునుడు:

అంటే నా కర్తృత్వ భావమంతా భ్రమేనా?

శ్రీకృష్ణుడు:

అవును.

జీవుడు “నేనే చేస్తున్నాను” అనుకోవడం అజ్ఞానం.

కర్త నేను.

కారయిత నేను.

ప్రేరణ నేను.

నీవు నా చేతిలో ఉన్న సాధనం మాత్రమే.

అర్జునుడు:

అయితే నేను ఏమి చేయాలి?

శ్రీకృష్ణుడు:

లేచి నిలబడు.

నీ ధర్మాన్ని నిర్వర్తించు.

కాని కర్తృత్వ భావం విడిచిపెట్టు.

విజయం నాదని, కార్యం నాదని, శక్తి నాదని తెలుసుకొని పని చేయు.

అర్జునుడు:

కృష్ణా…

ఇప్పుడు అర్థమవుతోంది —

నేను యోధుడిని కాదు,

నీ సంకల్పానికి సాధనం మాత్రమే.

శ్రీకృష్ణుడు:

అదే జ్ఞానం అర్జునా.

జీవుడు నిమిత్తమాత్రుడని తెలిసినప్పుడు

బంధం కరుగుతుంది.

కర్తృత్వం పోతుంది.

భయం పోతుంది.

అప్పుడు జీవుడు భగవంతునితో ఏకత్వాన్ని చేరుకుంటాడు.

తాత్పర్యం:

“కాలమే కర్త; జీవుడు నిమిత్తమాత్రుడు.

కర్తృత్వ భ్రమే బంధం; దాని విసర్జనమే జ్ఞానం.”

రెండవ భాగం

🕉 కృష్ణార్జున సంభాషణ — “లేచి నిలబడు; నీవు నిమిత్తమాత్రుడివి”

శ్రీకృష్ణుడు:

అర్జునా! లేచి నిలబడు.

యుద్ధానికి సిద్ధమవు.

భయపడకు —

నీవు చేసే పని యుద్ధం కాదు,

నా సంకల్పానికి సాధనమవడం.

అర్జునుడు:

కృష్ణా!

నేను యుద్ధం చేస్తున్నానని అనుకున్నాను.

ఇప్పుడు నీవు చెబుతున్నది —

అంతా ముందే నిర్ణయించబడిందా?

శ్రీకృష్ణుడు:

అవును అర్జునా.

నేనే వారిని ముందుగానే సంహరించాను.

నీవు కేవలం బాహ్య నిమిత్తం మాత్రమే.

“మయైవైతే నిహతాః పూర్వమేవ”

అర్జునుడు:

అయితే నా శౌర్యం?

నా గాండీవం?

నా పరాక్రమం?

శ్రీకృష్ణుడు:

అవి నీ శక్తులు కావు.

నేను వెనుక నిలిచి ప్రేరేపిస్తున్నంతవరకే

నీ బుద్ధి పనిచేస్తుంది,

నీ చేతులు కదులుతాయి,

నీ గాండీవం బాణం విడుస్తుంది.

అర్జునుడు:

అంటే నా మనస్సు, ప్రాణం, శక్తి — ఇవన్నీ?

శ్రీకృష్ణుడు:

అన్నీ నా ప్రేరణతోనే.

మనస్సు సంకల్పిస్తుంది,

ప్రాణం ఆచరిస్తుంది;

కాని వీటి వెనుక ఉన్న మహాశక్తి నేనే.

అర్జునుడు:

అప్పుడు మనిషి ఎందుకు అహంకరిస్తాడు?

శ్రీకృష్ణుడు:

అజ్ఞానంతో.

తాను కర్తనని భావిస్తాడు.

అప్పుడు ఫలిత భోక్త కూడా తానే అవుతాడు.

అదే బంధం.

అర్జునుడు:

అయితే కర్మయోగి ఎవరు?

శ్రీకృష్ణుడు:

“నేను చేయడం లేదు;

నాలోనుండి పరమాత్మ చేయిస్తున్నాడు”

అని తెలిసి పనిచేసేవాడే కర్మయోగి.

అర్జునుడు:

కాని మనిషి ఈ సత్యం ఎందుకు మరిచిపోతాడు?

శ్రీకృష్ణుడు:

అందుకే నేను జీవితంలో దెబ్బలతో బోధిస్తాను.

రోగం, నష్టం, అపజయం, అవమానం —

ఇవి శాపాలు కావు;

అహంకారాన్ని విరగదీసే నా మౌన బోధలు.

అర్జునుడు:

అంటే కష్టాలూ అనుగ్రహమేనా?

శ్రీకృష్ణుడు:

అవును.

నీవు మెట్టుపై ఆగిపోతే

మరొక మెట్టు ఉందని గుర్తు చేసే తోపుడే కష్టం.

జీవితం మొత్తం మెట్లపందిరి.

ఏ స్థితిలోనూ ఆగిపోవద్దు.

అర్జునుడు:

అయితే నా యుద్ధ విజయం?

శ్రీకృష్ణుడు:

యశస్సు నీకు వస్తుంది —

కాని కార్యం నాదే.

రంపం కోసిందని పేరు రంపానికి వస్తుంది;

కాని కోసింది వడ్రంగి.

అలాగే పేరు నీకు, కార్యం నాదే.

అర్జునుడు:

అంటే నేను కేవలం సాధనమా?

శ్రీకృష్ణుడు:

అవును.

కొళాయి నీరు సృష్టించదు;

పై నుంచి వచ్చిన నీటిని మాత్రమే విడుదల చేస్తుంది.

అలాగే నీవు నా శక్తిని వ్యక్తపరచే సాధనం మాత్రమే.

అర్జునుడు:

అప్పుడు ద్రోణుడు, భీష్ముడు, కర్ణుడు — వీరందరూ?

శ్రీకృష్ణుడు:

వారందరూ ఇప్పటికే నా కాలచక్రంలో నిహతులే.

నీవు కేవలం బాహ్య కార్యరూపం పూర్తి చేయాలి.

అర్జునుడు:

ఇప్పుడు అర్థమవుతోంది కృష్ణా —

కర్తృత్వం నా భ్రమ మాత్రమే.

శ్రీకృష్ణుడు:

అదే జ్ఞానం అర్జునా.

కర్తృత్వం విడిస్తే భోక్తృత్వం పోతుంది.

భోక్తృత్వం పోతే బంధం పోతుంది.

అప్పుడు జీవుడు విముక్తుడవుతాడు.

తాత్పర్యం:

“పరమాత్మ ప్రేరేపిస్తేనే మనస్సు సంకల్పిస్తుంది, ప్రాణం ఆచరిస్తుంది.

జీవుడు కర్త కాదు — దైవశక్తికి నిమిత్తమాత్రుడు.”

మూడవ భాగం

🕉 కృష్ణార్జున సంభాషణ — “ఋషికేశుడు, అధోక్షజుడు, మరియు సర్వవ్యాపక పరబ్రహ్మ”

అర్జునుడు:

కృష్ణా! ఇప్పుడు నాకు అర్థమవుతోంది —

నీవు సాధారణ దేవుడు కావు.

ఇంద్రియాలకు అందని,

ఇంద్రియజ్ఞానాన్ని అధిగమించిన పరతత్వం నీవే.

అందుకే నిన్ను అధోక్షజుడు అంటారు.

ఇంద్రియాలన్నిటికి అధిపతివి కాబట్టి ఋషికేశుడు అంటారు.

శ్రీకృష్ణుడు:

అర్జునా,

ఇంద్రియాలతో తెలిసేది పరిమిత జ్ఞానం.

ఆ జ్ఞానానికతీతమైనదే నా స్వరూపం.

కళ్ళతో నన్ను చూడలేరు,

మనస్సుతో నన్ను కొలలేరు,

బుద్ధితో నన్ను నిర్ధారించలేరు.

అందుకే నేను అధోక్షజుడను.

అర్జునుడు:

స్వామీ!

ఇప్పుడు మీ మహిమ అర్థమైంది.

మీ కీర్తి వల్లే జగత్తు సంతోషిస్తుంది.

మీరు అనుగ్రహిస్తేనే మాకు కీర్తి.

మీ మహిమ తెలిసినవారు ఆనందిస్తారు;

తెలియనివారు భయపడతారు.

శ్రీకృష్ణుడు:

అవును అర్జునా.

దైవసంపద ఉన్నవాడు నా సమీపంలో నిలుస్తాడు.

అసురసంపద ఉన్నవాడు పారిపోతాడు.

సత్యాన్ని భరించలేని వాడు సత్యం నుండి పారిపోతాడు.

అర్జునుడు:

అందుకే సిద్ధులు, మహర్షులు, జ్ఞానులు

మీ ముందర నిలిచి నమస్కరిస్తారు.

రాక్షస స్వభావులు మాత్రం దూరమవుతారు.

శ్రీకృష్ణుడు:

ఎందుకంటే జ్ఞాని నాలో తన స్వరూపాన్ని చూస్తాడు.

అజ్ఞాని తన వినాశాన్ని చూస్తాడు

పరమాత్మే ఆది — దేవతలకూ దేవుడు

అర్జునుడు:

మహాత్మా!

మీకు నమస్కారం చేయక మరెవరికీ చేస్తాం?

మీరు బ్రహ్మకన్నా ముందు ఉన్న ఆదికారణం.

బ్రహ్మ సృష్టికర్త అయితే

ఆయనకే శక్తినిచ్చింది మీరు.

శ్రీకృష్ణుడు:

త్రిమూర్తులు కార్యరూపాలు మాత్రమే.

నిర్గుణ తత్వం నేనే.

సగుణ రూపాలు నా వ్యక్తీకరణలు.

జగత్తు — ఆభాసం; బ్రహ్మం — వస్తువు

అర్జునుడు:

ఇప్పుడు తెలిసింది స్వామీ —

జగత్తు మీలో ఉంది,

మీరు జగత్తులో ఉన్నారు అనేది

రెండు వాక్యాలు కాదు — ఒకే సత్యం.

శ్రీకృష్ణుడు:

అవును.

జగత్తు ఆభాసం,

నేను వస్తువు.

ఆభరణం బంగారంపై ఆధారపడుతుంది;

బంగారం ఆభరణంపై కాదు.

చీకటి వెలుగుపై ఆధారపడుతుంది;

వెలుగు చీకటిపై కాదు.

అలాగే జగత్తు నాపై ఆధారపడుతుంది;

నేను జగత్తుపై కాదు.

నిజమైన సాధన ఏమిటి?

అర్జునుడు:

అప్పుడు సాధన అంటే ఏమిటి?

శ్రీకృష్ణుడు:

ప్రతి వస్తువులో నన్నే చూడడం.

చూచేవాడు నేనే,

చూడబడేది నేనే,

చూడుట అనే జ్ఞానం కూడా నేనే.

వేత్తాసి వేద్యంచ పరంచ ధామా

జ్ఞాత, జ్ఞేయ, జ్ఞానం — మూడు నేనే అని తెలిసిన స్థితి

అదే పరమాధ్వైత అనుభవం.

స్వయా తతం విశ్వం — నీవే అంతా

అర్జునుడు:

అయ్యా!

ఇప్పుడు చూస్తున్నాను —

వాయువు నీవే,

అగ్ని నీవే,

యముడు నీవే,

వరుణుడు నీవే,

చంద్రుడు నీవే,

బ్రహ్మ కూడా నీవే!

శ్రీకృష్ణుడు:

అది సత్యదృష్టి అర్జునా.

విశేషాలన్నీ సామాన్యంలో లీనమవాలి.

రూపాలన్నీ తత్వంలో కలవాలి.

పేర్లన్నీ సత్యంలో మాయమవాలి.

జ్ఞానాగ్ని ప్రపంచాన్ని గప్పాలి

అర్జునుడు:

అయితే పరమాత్మ ఎందుకు కనిపించడంలేదు?

శ్రీకృష్ణుడు:

ఎందుకంటే నామరూపాలు నన్ను కప్పేశాయి.

పొగ మంటను కప్పినట్టు.

ప్రపంచం నన్ను కప్పినట్టు కనిపిస్తోంది.

జ్ఞానాగ్ని ప్రజ్వలిస్తే —

ప్రపంచపొగ తొలగిపోతుంది;

పరమాత్మ మాత్రమే మిగులుతాడు.

అంతిమ బోధ

శ్రీకృష్ణుడు:

అర్జునా!

సర్వాన్ని నాలో డిపాజిట్ చేయి.

నీ జీవభావాన్నికూడా నాలో కలిపేయి.

అదే శరణాగతి.

అదే సర్వధర్మ పరిత్యాగం.

అదే బ్రహ్మాకార వృత్తి.

అదే మౌనం.

అదే మోక్షం.

తాత్పర్యం:

“జగత్తు ఆభాసం; బ్రహ్మం వస్తువు.

చూచేవాడు, చూడబడేది, జ్ఞానం — అన్నీ పరమాత్మే.

ఈ అద్వైత దృష్టి వచ్చినప్పుడు ప్రపంచం లయమై బ్రహ్మమే మిగులుతుంది.”

నాలుగవ భాగం 

---🕉 కృష్ణార్జున సంభాషణ — “విశ్వరూపం నుండి సౌమ్యరూపం వరకు”

అర్జునుడు:

ప్రభో!

వెయ్యిసార్లు కాదు —

అనంతసార్లు మీకు నమస్కారం చేయాలి.

ముందు నుంచీ నమస్కారం,

వెనుక నుంచీ నమస్కారం,

అన్నివైపుల నుంచీ నమస్కారం.

ఎందుకంటే ఎటు చూసినా మీరు మాత్రమే ఉన్నారు.

శ్రీకృష్ణుడు:

అర్జునా,

నమస్కారం నిజమవ్వాలంటే

శరీరం మాత్రమే కాదు —

మనస్సు, వాక్కు, భావం కూడా వంగాలి.

అర్జునుని పశ్చాత్తాపం

అర్జునుడు:

స్వామీ!

ఇప్పటివరకు మిమ్మల్ని స్నేహితుడిగా భావించాను.

“ఓ కృష్ణా!”, “ఓ యాదవా!”, “నా సఖా!” అని

చనువుగా పిలిచాను.

మీ మహిమ తెలియక అలా ప్రవర్తించాను.

శ్రీకృష్ణుడు:

అజ్ఞానంలో చనువు సహజం, అర్జునా.

జ్ఞానం వచ్చినప్పుడు వినయం పుడుతుంది.

అర్జునుడు:

మీతో కలిసి విహరించినప్పుడు,

పక్కపక్కన కూర్చున్నప్పుడు,

భోజనం చేసినప్పుడు,

సరదాగా మాట్లాడినప్పుడు

ఏదైనా అపచారం జరిగి ఉంటే

దయచేసి క్షమించండి.

“అచ్యుత” — జారని వాడు

అర్జునుడు:

మీరు అచ్యుతుడు —

ఎప్పుడూ జారిపోని స్వరూపం.

జారిపడేది మేమే;

మీరు కాదు.

శ్రీకృష్ణుడు:

జీవుడు అజ్ఞానంతో జారిపోతాడు.

స్వరూపం మాత్రం ఎప్పుడూ జారదు.

భగవంతుడు — తండ్రి, గురువు, ఆశ్రయం

అర్జునుడు:

మీరు ఈ జగత్తుకంతా తండ్రి.

పుట్టించేది మీరు,

పోషించేది మీరు,

లయపరచేది కూడా మీరు.

మీరు గురువులకు గురువు.

మీకు సమానుడు లేడు.

మీకు మించినవాడు లేడు.

మూడు లోకాలలో మీకు సాటి లేదు.

శ్రీకృష్ణుడు:

అది తెలిసినప్పుడు భక్తి సంపూర్ణమవుతుంది.

క్షమాపణ ప్రార్థన

అర్జునుడు:

ఒక తండ్రి తన కొడుకును ఎలా క్షమిస్తాడో,

ఒక స్నేహితుడు తన స్నేహితుని ఎలా క్షమిస్తాడో,

ఒక ప్రియుడు తన ప్రియురాలిని ఎలా క్షమిస్తాడో—

అలాగే మీరు నన్ను క్షమించాలి.

శ్రీకృష్ణుడు:

క్షమించుట దైవ స్వభావం, అర్జునా.

విశ్వరూప భయం

అర్జునుడు:

స్వామీ!

ఈ రూపం అద్భుతం —

ఇంతవరకు ఎవరూ చూడని రూపం.

చూస్తుంటే హర్షం కలుగుతోంది;

అదే సమయంలో భయంతో నా మనస్సు వణుకుతోంది.

ఈ ఉగ్ర విశ్వరూపం ఇక భరించలేను.

దయచేసి మీ సౌమ్య రూపాన్ని చూపించండి.

చతుర్భుజ రూప దర్శన కోరిక

అర్జునుడు:

కిరీటధారి,

గదాధారి,

చక్రహస్తుడు,

శంఖచక్రగదాపద్మధారి—

ఆ చతుర్భుజ మహావిష్ణు రూపంతో ప్రత్యక్షమవండి.

సహస్రబాహువులతో ఉన్న ఈ విశ్వరూపం

నా భయాన్ని పెంచుతోంది.

నాకు అలవాటు అయిన సౌమ్యమూర్తి కావాలి.

విశ్వరూప దర్శన రహస్యం

శ్రీకృష్ణుడు:

అర్జునా,

విశ్వరూపాన్ని చూడటానికి

దివ్యదృష్టి సరిపోదు—

దివ్యస్థితి కావాలి.

విశ్వేశ్వరుడిగా మారకుండానే

విశ్వరూపాన్ని చూస్తే భయం తప్పదు.

బ్రహ్మదృష్టితో ప్రపంచాన్ని చూస్తే

ప్రపంచమే నా రూపమవుతుంది.

జీవదృష్టితో చూస్తే

అదే భయంకర విశ్వరూపమవుతుంది.

పరమ బోధ

శ్రీకృష్ణుడు:

అనేకంలో ఏకాన్ని చూడటం — సమాధి.

ఏకంలో అనేకాన్ని చూడటం — వ్యవహారం.

ఈ రెండూ కలిసినప్పుడు — జీవన్ముక్తి.

తాత్పర్యం:

“విశ్వరూపాన్ని భరించగలగేది విశ్వేశ్వర దృష్టి కలవాడే.

జీవభావంతో చూస్తే జగత్తు భయంకరం;

బ్రహ్మభావంతో చూస్తే జగత్తే భగవంతుని రూపం.”

ఓం శాంతి శాంతి శాంతిః 🙏